Նորություններ

Ո՞ր դեպքերում մեղադրյալի նկատմամբ պետք է կիրառվի կալանքը` որպես խափանման միջոց

ՀՀ Սահմանադրության 16-րդ հոդվածի համաձայն` յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության և անձեռնմխելիության իրավունք:

Ինչպես ՀՀ Սահմանադրությունը, այնպես էլ ՄԻԵԿ-ը հստակ սահմանել է, որ անձին թույլատրվում է ազատությունից զիկել բացառապես`
ա) հանցագործություն կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան դատարան ներկայացնելու նպատակով:

բ) այն դեպքերում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ այն կատարելուց հետո նրա փախուստը կանխելու համար:

«Հիմնավոր կասկածը» ենթադրվում է փաստերի կամ տեղեկատվության առկայություն, որոնք օբյեկտիվ դիտորդին կհամոզեն, որ հնարավոր է, որ համապատասխան անձը կատարած լինի իրավախախտում:

ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 09.09.2005թ. թիվ ՎԲ -2008/05 որոշմամբ նշել է. «Կասկածը հիմնավորված կհամարվի միայն ենթադրվող հանցագործության հետ կասկածվող անձի օբյեկտիվ կապը հաստատող հիմնավոր փաստերի ու տեղեկությունների առկայության դեպքում:

Այսինքն, պետք է լինեն համապատասխան ապացույցներ և հիմքեր, որ կասկածվող անձի կատարած գործողություններն ուղղակիորեն մատնանշում են վերջինիս առնչությունը կատարած հանցագործությունը»:

Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի և Եվրոպական դատարանի նախադեպերից բխում է, որ ազգային դատական մարմինները պարտավոր են հաշվի առնել բոլոր հանգմանքները, որոնք անհրաժեշտ են պարզելու համար` կա արդյոք հասարակական շահ, համապատասխան կամ բավարար պատճառ, որը, հաշվի առնելով անմեղության կանխավարկածը, արդարացնում է նահանջը անձի ազատության իրավունքի հարգանքից:

Վարութն իրականացնող մարմինը կալանքը` որպես խափանման միջոց, ընտրելու մասին միջնորդությանը պետք է կցի միջնորդությունը հինավորող փաստեր:

Գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքում միջնորդության վտանգի հնարավորությունը չպետք է ընդունել վերացականորեն, պետք է գոյություն ունենան դա հաստատող կոնկրետ փաստացի հանգամանքներ, որ ազատազրկված անձը կարող է օգտվել դրանից/Տրզասկանը ընդդեմ Լեհաստանի գործ/:

 

Պետք է հիմնավորված ռիսկ լինի, որ մեղադրյալն ազատ անձակվելու դեպքում կձեռնարկի այնպիսի քայլեր, որոնք կխոչընդոտեն արդարադատության իրականացմանը/Վեմհոֆենը ընդդեմ Գերմանիայի գործ/:

Քննությունից թաքնվելու վտանգը չի կարող պայմանավորված լինել հնարավոր պատժի ծանրությամբ /Վ-ն ընդդեմ Շվեցարիայի գործը/:

Անգամ այնպիսի ծանր հանցագործությունների պարագայում, ինչպիսին օրինակ ծանրացուցիչ հանգամանքներում կատարված սպանությունն է, մինչև կալանքի թույլտվություն տալը, անպայման պետք է ուսումնասիրել մեղադրյալի անձը և այն հանգամանքները, որոնցում նա գտնվում է /Քլոսը ընդդեմ Բելգիայի գործը /:

Եվրոպական դատարանը, բազմիցս անդրադառնալով կալանավորման օրինականության և հիմնավորվածության հարցին, նշել է`դատական իշխանություն իրականացնող այն պաշտոնյան, ում առջև ներկայացվել է ձերբակալված անձը, պարտավոր է քննության առնել կալանավորման կողմ և դեմ վկայող բոլոր հանգամանքները, իրավական չափանիշների վրա հղում կատարելով, որոշել, թե արդյոք տվյալ դեպքում առկա են կալանավորումը արդարացնող հանգամանքներլ:

Եվրոպական դատարանը Դեմիրելն ընդդեմ Թուրքիայի գործով ուղղակիորեն նշել է, որ այն դեպքերում, երբ ներպետական դատարանների կողմից ներկայացված պատճառաբանությունները համարժեք և հիմնավոր չեն, կամ դատարանները օգտագործում են տիպական, ընդհանրացված պատճառաբանությունները, ապա առկա է կոնվենցիայի 5 –րդ հոդվածի խախտում:

Արա Ղարագյոզյան

Իրավաբան.net

  Դիտվել է`

Իրավաբան TV

Հետևեք մեզ Facebook-ում

  Պատուհանը կփակվի 6 վայրկյանից...   Փակել